ویکی عروسی
راهنمای آنلاین عروسی

آشنایی کامل با مراسم جهاز برون + باید و نباید های جهاز بران

جهاز برون یکی از جالب ترین مراسم هایی است که قبل از جشن عروسی برگزار می¬شود و تعدادی از اقوام عروس و داماد در این مراسم حضور دارند. به لوازمی که خانواده عروس برای شروع زندگی مشترک دخترشان تهیه می-کنند، جهاز می گویند. هنگامی که این وسایل به خانه عروس و داماد برده می شود، از تعدادی اقوام برای دیدن جهاز دعوت کرده و جشن کوچکی به مناسبت شروع زندگی زوج، گرفته می شود.

جهاز برون یکی از قدیمی ترین سنت های تشکیل زندگی در دنیاست که می­توان منشاء پیدایش آن را در اقوام آریایی و ایرانی دید. آین آیین با قدمتی بیش از ۲۰۰۰ سال یادآور اهمیت و جایگاه بالای تشکیل خانواده در فرهنگ و سنت ماست .

جهاز یا جهیزیه به مال و اموال و دارایی اطلاق می­شود که عروس هنگام مراجعت به خانه داماد همراه خود می­برد. البته در زبان فارسی، جهاز همواره به لوازم خانه عروس گفته می­شود. از قدیم رسم بر این بوده که مراسم جهاز برون در چند قسمت انجام شود .

در این مقاله قصد داریم با هم به باید و نباید ها و همچنین آشنایی کامل با این رسم قدیمی بپردازیم پس در ادامه با ویکی عروسی همراه باشید .

جهاز برون

اول خرید جهیزیه است که اصولا توسط خانواده عروس علی الخصوص مادر عروس انجام می­گیرد. البته گاهی هم تعداد محدودی از طرف خانواده داماد در شروع خرید جهیزیه، با خانواده عروس همراهی می­کنند. البته به مرور زمان برخی از این رسومات تغییر پیدا کرده اما سنت تهیه جهاز و جهازبرون همواره مورد توجه بوده که گاهی خوب یا بد، میزان جهیزیه عروس از نظر قیمت، تعداد و اندازه ملاک ارزش قرار می­گیرد .

در شهر های ایران و حتی برخی از کشور های دیگر من جمله کشور های مسلمان آداب و رسوم خاص و متفاوتی در زمینه جهاز برون وجود دارد  که در ادامه بدان اشاره خواهد شد. در کل اهمیت جهیزیه آنقدر زیاد است که به طنز می­گویند: زنی که جهاز نداره این­همه ناز نداره !

زمان برگزاری مراسم جهاز برون

اصولا مراسم جها زبرون چند روز قبل از مراسم عروسی انجام می­گیرد. بعد از تهیه مکان زندگی توسط داماد، خانواده عروس مبادرت به تهیه و چیدمان جهیزیه می­نمایند. البته امروزه در شهر های بزرگ و به دلیل کمرنگ شدن برخی رسومات، کمتر شاهد این­گونه مراسم های سنتی هستیم؛ اما باز هم در نوع خود اجرا می­گردد .

زمان برگزاری مراسم جهاز برون

در تهران قدیم رسم جهاز برون بر این بوده که چند روز قبل از مراسم عروسی، جهیزیه عروس از خانه پدری توسط چند نفر بنام طبق کش( که معمولا سینی بزرگ و مزین شده ای بر سر داشتند)، به همراه اسب و قاطر که لوازم بزرگتر و سنگین­تر را حمل می­کردند، با همراهی ساز و آواز طبل و سرنا با رقص و شادی به محل سکونت حرکت کرده و در بین راه با پاشیدن نقل و دود اسپند، آن­ها را همراهی می­کردند .

در هنگام رسیدن به درب ورودی و حیاط خانه، خانواده داماد به طبق­کش­ها انعام یا شادباش (شاباش) می­دادند. البته پارچه­ های ساتن و حریری که بر کف سینی ها و یا روی اثباب ­ها برای تزئین قرار داده شده بود، به عنوان هدیه برای طبق کش­ها حساب می­شد. سپس چند نفر از خانواده عروس، جهیزیه را در مکان های مشخص قرار می­دادند تا چیدمان منزل جدید عروس و داماد کامل شود .

جهاز لحاف و تشک عروس

رسم جهاز برون امروزه چگونه برگزار می شود؟

اصولا جهیزیه شامل قالی، ظروف، لباس، رخت خواب، پشتی، صندوق و …. بود که کفایت شروع زندگی را می­کرد. بعد از آوردن جهیزیه به خانه داماد رسم بود یکی از طرف خانواده عروس لیست یا سیاهه جهیزیه آورده شده را به رویت داماد برساند و امضاء بگیرد. البته همواره رسم بر این بوده جهیزیه طبق توافق طرفین تهیه گردد. رسم جهاز برون در تهران جدید بسیار متفاوت است و بیشتر بصورت مراسم رونمایی از جهیزیه است که آن­هم در برخی موارد انجام نمی­گیرد. اما اصولا چند روز قبل از مراسم عروسی و بعد از چیدمان جهیزیه عروس، تعدادی از اقوام نزدیک هر دو خانواده برای دیدن جهیزیه آمده و در برخی موارد هدیه­ای نیز می­دهند .

اما یک نکته مهم که امروزه زیاد به چشم می­خورد، این است که هزینه حمل و نقل جهیزیه بر عهده آقای داماد  می­باشد!  در میان اقوام ایرانی، آذری ها هم­چنان رسم پابرجایی برای مراسم جهاز برون دارند. اگرچه کردها، لرها، ترکمن ها، مازندرانی ها و گیلانی ها رسم های قدیمی خود را داشته و در بسیاری موارد هم­چنان این رسوم پابرجا است، اما به دلیل تغییر نوع زندگی و فاصله بین سنت و مدرنیته گاهی این رسوم در شهر های بزرگ انجام نمی­گیرد .

بازدیدکننده قبلی پس از مطالعه این مطلب ، مقالات زیر را نیز مشاهده کرده است

جهازیه عروس

در مراسم جهاز برون دختران آذری و ترک همواره کار های صنایع دستی و اکثراً قالی و گلیم و فرش دستباف که هنر دست شخص عروس خانم است، مشاهده می­شود. هنرمندی مادران آذری همیشه نسل به نسل در بین دخترانشان منتقل شده و این زیبایی ها را در جهیزیه آن­ها به راحتی می­توان یافت. البته تهیه خوراکی­های داخل یخچال و آشپزخانه مثل ترشی و سبزی و … هنوز هم توسط مادر و خاله­های عروس انجام می­گیرد .

سیاهه نویسی جهیزیه

سیاهه نویسی جهیزیه رسمی است که در مراسم جهازبرون انجام می­شود. از این مرقومه یکی در منزل عروس و داما می­ماند، یک نسخه هم به خانواده داماد داده می­شود تا بدانند عروسشان چه جهیزیه­ای آورده است .

یک موضوع بسیار مهم این است که طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهیه جهیزیه بر عهده زوج ( مرد) است اما طبق رسوم و سنت خانواده زوجه ( عروس)، برای تهیه آن کمک می­کنند تا بار مالی برای تشکیل زندگی تقسیم گردد .

در بین اقوام ترکمن رسم است جهیزیه توسط داماد تهیه شود و حتی در قدیم خانواده عروس مبلغی را به نام باشلق از داماد دریافت می­کردند تا در خرید جهیزیه هزینه کنند. البته زیورآلات در جهیزیه عروس بسیار به چشم می­آید و یکی از مواردی است که در مراسم جهازبرون مورد توجه قرار می­گیرد. ترکمن ها نیز اصولا شبیه دیگر اقوام، مراسم جشن جهازبرون را انجام می­دهند .

سیاه نویسی جهیزیه عروس

در شهرهای خراسان رسم است مقداری از جهیزیه را داماد تهیه کند که این موضوع را در زمان خواندن خطبه عقد و در عقد نامه یا مرقومه­ای جداگانه ثبت می­کنند تا خانواده دو طرف آن­ را امضاء کرده و در زمان مراسم جهازبرون لوازم مورد نظر را نشان دهند .

در اقوام گیلکی مراسم جهازبرون را جهاز تماشا می­گویند که هم زمان با روز عروسی یا چند روز قبل از آن است که جهاز را در داخل خوانچه ­ها گذاشته و با ساز و دهل به منزل داماد برده و می­چینند. در این مراسم فقط دختران و زنان شرکت دارند .

مراسم جهازبرون در گیلان

مراسم جهاز برون در قم تا حدود زیادی از رسوم تهران قدیم نشات گرفته است. چند روز قبل از عروسی و جهازبرون، خانواده عروس چند تکه هدیه با نام خلعتی برای پدر، مادر، برادر و خواهر داماد تهیه کرده و به منزل آنان می­روند. این هدایا شامل پیراهن و پارچه و لباس است که همراه با شیرینی و نقل آورده می­شود. سپس خانواده داماد به جهت تشکر و جبران خلعتی­ها، تعدادی از ملزومات اولیه جهیزیه، مثل فرش، رختخواب، ظرف مسی و پشتی و .. را به منزل مشترک عروس و داماد می­آورند. البته اصل جهیزیه توسط خانواده عروس و آن­هم در حد و توان تهیه می­گردد. در اینجا نیز طبق کش ها حمل جهیزیه را همراه با شادی و پایکوبی انجام       می­دهند .

یک رسم مشترک در تمام اقوام ایرانی در مراسم جهاز برون

در بین تمام اقوام ایرانی رسم است که در هنگام مراسم جهازبرون مقداری نان به نشانه برکت زندگی داخل لوازم عروس بگذارند تا زندگی آنها با رزق و روزی همراه باشد. معمولا اولین وسیله ای که داخل منزل مشترک عروس و داماد برده می­شود، قرآن کریم است و سپس آینه و شمعدان. رسم است داماد خانه را تمیز کرده، آن­ را نورانی کند ( لامپ و لوستر روشن کند) و گاهی پنجره ها را پرده بزند تا آماده برای چیدمان جهیزیه باشد .

رسوم مشترک در جهازبرون اقوام ایرانی

یکی از موضوعاتی که اغلب در مراسم های جهاز برون یا رونمایی جهیزیه مورد توجه است، چیدمان و آرایش لوازم است. این موضوع بسیار خوب است اما در برخی موارد از عرف و سنت خارج شده و بیشتر جلوه تجمل یا نمایشی به خود می­گیرد. امروزه با گسترش زندگی ماشینی و سوق به سوی مدرنیته و فاصله گرفتن از آداب و سنت های قدیم شاید کمتر شاهد چنین رسومی باشیم و یا شاید بهتر باشد بگوییم شکل مراسم جهازبرون تغییر پیدا کرده و چه خوب است در کنار احترام به رسوم گذشته، از اسراف و تجملات فاصله بگیریم و شروع زندگی را با توکل به خدا و سادگی آغاز کنیم .

۹۵%
امتیازات

امتیاز دهی به این مقاله

امتیازات این مقاله بر اساس دیگر مقالات موجود در اینترنت بررسی و درجه بندی شده است . امیدواریم این مقاله توانسته باشد برای شما مفید واقع شده باشد

  • اطلاعات و محتوای متنی
  • تصاویر ویدئو مقاله

شما نیز میتوانید به این مقاله امتیاز دهید کافیست میزان رضایت خود را با تعداد ستاره ها مشخص کنید

تخفیف های ویژه
اگر میخواهید از جدیدترین تخفیفات آرایشگاه عروس و باغ عروسی اطلاع پیدا کنید کافیست ایمیل خود را ثبت کنید تا ما به صورت ماهیانه یک ایمیل که تخفیف های جدید در آن ثبت شده است را برایتان ارسال کنیم
بعد از ثبت ایملتان حتماً به ایمیل خود بروید و تائیدیه را انجام دهید
شاید این مقالات برایتان مفید باشد

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.